Spór o Marmury Elgina od lat pozostaje jednym z najgłośniejszych tematów związanych z dziedzictwem kulturowym. W jego tle znajduje się wrak statku „Mentor”, który do dziś stanowi źródło danych archeologicznych związanych z transportem zabytków z początku XIX wieku.
Współczesne badania prowadzone przez grecki Eforat Zabytków Podwodnych koncentrują się na analizie tego miejsca. Latem 2025 roku prace skupiono na obszarach za zachowanym kilem, gdzie sprawdzano, czy elementy konstrukcji lub ładunku rozprzestrzeniły się po dnie morskim.
Warto przeczytać:
Kluczowe odkrycie
W trakcie badań odnaleziono niewielki fragment marmuru o wymiarach 9,3 × 4,7 cm z rzeźbionym motywem kropli, charakterystycznym dla klasycznej ornamentyki architektonicznej. Wstępna analiza wskazuje, że element ten mógł należeć do epistylu lub gzymsu, a jego proporcje odpowiadają danym znanym z badań nad dekoracją Partenonu.
Znalezisko zostało wydobyte bezpośrednio ze stanowiska wraku. Do tej pory związek statku z transportowanymi zabytkami opierał się głównie na źródłach historycznych.
Stan wraku i działania po katastrofie
Na dnie nie zachowały się większe fragmenty drewnianej konstrukcji, co potwierdza wcześniejsze przypuszczenia o szybkim rozpadzie wraku. Zidentyfikowano natomiast rozproszone elementy, w tym fragmenty miedzianego poszycia, ślady ołowianych wzmocnień, elementy takielunku oraz przedmioty codziennego użytku, w tym fragment glinianej płyty związanej z wyposażeniem pokładowym.
Taki stan zachowania wiąże się z wydarzeniami, które nastąpiły bezpośrednio po katastrofie. Po zatonięciu rozpoczęto szybkie działania mające na celu odzyskanie ładunku. Prowadzili je nurkowie poławiający gąbki pod nadzorem Williama Hamiltona. Aby dostać się do ładowni, ingerowano w konstrukcję kadłuba, co przyczyniło się do jego szybkiego zniszczenia.
Najczęściej czytane:
Historia i lokalizacja
Sam statek „Mentor”, dwumasztowy bryg należący do Thomasa Bruce’a, 7. hrabiego Elgin, zatonął we wrześniu 1802 roku podczas transportu zabytków przeznaczonych do Wielkiej Brytanii. Przewożone obiekty, znane dziś jako Marmury Elgina, pozostają przedmiotem sporu między Grecją a Wielką Brytanią.
Do katastrofy doszło w czasie sztormu, po którym ładunek statku znalazł się na dnie morza.
Wrak spoczywa u wybrzeży Kithiry, na nierównym dnie Morza Egejskiego, gdzie prądy przemieszczają warstwy osadów.
Fragment marmuru jest obecnie poddawany konserwacji i szczegółowej analizie laboratoryjnej. Dalsze badania mają na celu określenie jego dokładnego pochodzenia w obrębie kompleksu architektonicznego Akropolu.
Badania przy wraku u wybrzeży Kithiry są kontynuowane, a kolejne sezony wykopalisk dostarczają nowych danych dotyczących tego stanowiska.
Zobacz także:
Ponad 200 lat po zatonięciu „Mentora” wrak pozostaje obiektem badań związanych z transportem zabytków z początku XIX wieku.
Źródło: Ministerstwo Kultury Grecji
Magazyn BlueLife
Spodobał Ci się artykuł? Wesprzyj naszą dalszą pracę.
Inwestuj w wolne media, które szanują Twoją prywatność.
