Każdego roku przez europejskie wody przepływa ponad dwa miliony statków. Dla większości z nich spotkanie z wielorybem jest niezwykle rzadkim wydarzeniem. Dla samych waleni może jednak oznaczać śmiertelne zagrożenie. Kolizje ze statkami należą dziś do najpoważniejszych przyczyn śmierci dużych ssaków morskich na świecie.
Pomóc ma w tym Whale Alert – aplikacja mobilna opracowana przez International Fund for Animal Welfare (IFAW) we współpracy z Conserve.IO. Po latach działania w Ameryce Północnej narzędzie w wersji 4.0 zostało przystosowane również do europejskich akwenów dzięki partnerstwu z francuską firmą GREENOV.
Telefon ostrzega przed wielorybami
Whale Alert nie jest zwykłą mapą obserwacji waleni. Aplikacja łączy dane o zgłoszeniach użytkowników z informacjami o obszarach chronionych i położeniu statku. W efekcie może ostrzegać kapitanów o zwiększonym ryzyku kolizji jeszcze przed wpłynięciem w rejon, w którym przebywają zwierzęta.
System wykorzystuje GPS oraz analizuje pozycję, prędkość i wielkość jednostki, aby oszacować poziom ryzyka. W aplikacji znajdują się również aktualne strefy ochronne, zalecenia dotyczące ograniczeń prędkości oraz informacje o obowiązujących przepisach w poszczególnych regionach.
Każdy może pomóc naukowcom
Jednym z najciekawszych elementów projektu jest wykorzystanie nauki obywatelskiej (citizen science). Zarówno zawodowi marynarze, jak i żeglarze, nurkowie czy turyści mogą zgłaszać obserwacje wielorybów bezpośrednio z poziomu aplikacji.
Do zgłoszenia można dołączyć lokalizację GPS, zdjęcie oraz informacje o gatunku lub zachowaniu zwierzęcia. Dane trafiają do centralnej bazy i – po weryfikacji – mogą zostać wykorzystane zarówno do ostrzegania innych jednostek, jak i w badaniach naukowych dotyczących rozmieszczenia oraz migracji waleni.
Dla najbardziej aktywnych użytkowników przygotowano program Trusted Observer, dzięki któremu doświadczeni obserwatorzy pomagają weryfikować zgłoszenia i podnosić jakość gromadzonych danych.
Problem jest większy, niż pokazują statystyki
Według danych IFAW większość kolizji statków z wielorybami nigdy nie trafia do oficjalnych rejestrów. Organizacja szacuje, że na każdy udokumentowany przypadek może przypadać nawet około 20 niezgłoszonych zdarzeń. Oznacza to, że rzeczywista skala problemu jest znacznie większa, niż wskazują dostępne statystyki.
Nie jest to zaskakujące. Do wielu kolizji dochodzi na otwartym morzu, a załogi statków często nawet nie zdają sobie sprawy, że doszło do uderzenia zwierzęcia.
Ochrona wielorybów w czasie rzeczywistym
Nowa europejska wersja aplikacji została wyposażona w mapy lokalnych obszarów chronionych oraz funkcje dostosowane do żeglugi na wodach Europy. Co istotne, część funkcji działa również w warunkach ograniczonego dostępu do internetu, co ma znaczenie podczas rejsów daleko od brzegu.
Twórcy projektu podkreślają, że Whale Alert nie zastąpi doświadczenia kapitanów ani obowiązujących procedur bezpieczeństwa. Może jednak stać się dodatkowym narzędziem wspierającym ochronę waleni i ograniczającym liczbę przypadkowych kolizji.
W czasach, gdy ruch morski stale rośnie, nawet niewielka zmiana kursu lub chwilowe zmniejszenie prędkości może zdecydować o życiu jednego z największych mieszkańców oceanów.
Źródła:
- International Fund for Animal Welfare (IFAW) – komunikat o europejskiej premierze Whale Alert 4.0.
- GREENOV – informacje o europejskiej wersji aplikacji i funkcjach systemu.
- Conserve.IO – opis technologii i działania platformy Whale Alert.
- App Store i Google Play – Whale Alert 4.0.
Magazyn BlueLife
Spodobał Ci się artykuł? Wesprzyj naszą dalszą pracę.
Inwestuj w wolne media, które szanują Twoją prywatność.







