Kaszaloty i dźwięki unikalne dla ludzi – podsłuchiwanie rozmów z głębin oceanu

 W świecie nauki właśnie zapisano nowy rozdział. Kaszaloty – jedne z największych mieszkańców oceanów – zaskoczyły badaczy zdolnością do wydawania dźwięków, które dotąd uznawano za wyjątkowe dla ludzi. Chodzi o samogłoski i dyftongi, czyli dźwiękowe elementy mowy, które budują nasz język. Dzięki zaawansowanym technikom podsłuchiwania rozmów kaszalotów, naukowcy po raz pierwszy zarejestrowali te niezwykłe zjawiska wśród zwierząt morskich.

 

Jak podsłuchiwano rozmowy kaszalotów?  

Aby lepiej zrozumieć komunikację kaszalotów, zespół badaczy z Projektu CETI wykorzystał hydrofony – specjalistyczne podwodne mikrofony. Te urządzenia pozwoliły na rejestrację dźwięków nawet na głębokości 2000 metrów, w naturalnym środowisku wielorybów. Przez wiele miesięcy naukowcy zbierali setki godzin nagrań, analizując nie tylko liczbę kliknięć, ale przede wszystkim ich strukturę akustyczną.

 

Jak podkreśla David Gruber, założyciel i prezes Projektu CETI: „To odkrycie otwiera zupełnie nowy rozdział w naszej wiedzy na temat komunikacji kaszalotów. Dzięki integracji lingwistyki z komunikacją pozaludzką, zdaliśmy sobie sprawę, że kaszaloty mają w głosie struktury przypominające samogłoski i dyftongi oraz że wyewoluowały całkowicie niezależny sposób wytwarzania samogłosek”.

 

Dźwięki unikalne dla ludzi w komunikacji kaszalotów – co dokładnie odkryto?

Przez lata sądzono, że kaszaloty porozumiewają się głównie za pomocą kliknięć – krótkich, rytmicznych dźwięków, które służą zarówno echolokacji, jak i prostym sygnałom społecznym. Jednak najnowsze badania prowadzone przez zespół Projektu CETI ujawniły, że w tych kliknięciach kryje się znacznie więcej, niż przypuszczano.

Naukowcy, analizując tysiące godzin nagrań zarejestrowanych na głębokościach sięgających 2000 metrów, odkryli, że kaszaloty potrafią modulować swoje kliknięcia w taki sposób, że powstają z nich wzorce dźwiękowe przypominające ludzkie samogłoski. To prawdziwy przełom – do tej pory uważano, że takie dźwięki są zarezerwowane wyłącznie dla mowy człowieka.

W praktyce oznacza to, że kaszaloty potrafią wydawać dźwięki, które można by zapisać naszymi literami jako „a” lub „i”. Co więcej, niektóre z tych dźwięków łączą się w złożone sekwencje, tworząc coś, co w lingwistyce nazywa się dyftongiem – czyli płynne przejście między dwiema samogłoskami w jednym dźwięku, jak w polskim słowie „auto”.

 

To właśnie ta zdolność do tworzenia dyftongów i powtarzalnych, uporządkowanych wzorców dźwiękowych sprawiła, że naukowcy zaczęli mówić o „języku kaszalotów” w zupełnie nowym kontekście.

Jak podkreśla Gašper Beguš, kierownik ds. lingwistyki w projekcie CETI, „obecność spójnych wzorców samogłosek i dyftongów w komunikacji kaszalotów jest niezwykle interesująca z punktu widzenia lingwistyki i może zrewolucjonizować nasze pojmowanie ewolucji języka”.

Warto zaznaczyć, że kaszaloty osiągają te efekty akustyczne w zupełnie inny sposób niż ludzie. Zamiast fałd głosowych, których używamy my, wieloryby wykorzystują tzw. wargi foniczne – specjalne struktury w nosie, które pozwalają im generować kliknięcia i modulować ich częstotliwość. Dzięki temu mogą „programować” swoje dźwięki i przekazywać złożone komunikaty na ogromnych odległościach pod wodą.

 

Odkrycie tych samogłoskowych i dyftongicznych wzorców w kliknięciach kaszalotów sugeruje, że ich system komunikacji jest znacznie bardziej złożony, niż wcześniej sądzono. Być może jesteśmy dopiero u progu zrozumienia, jak bardzo zaawansowany jest „język” tych oceanicznych gigantów i jak wiele jeszcze mogą nam powiedzieć o naturze komunikacji w świecie zwierząt.

 

 

Ewolucja języka i inteligencja pozaludzka – co oznacza to odkrycie?

Odkrycie dźwięków samogłoskowych u kaszalotów pokazuje, że złożona komunikacja nie jest wyłączną domeną człowieka. Kaszaloty wykształciły własny, niezależny sposób tworzenia samogłosek, co sugeruje, że ewolucja języka mogła przebiegać równolegle u różnych gatunków. To przełomowe odkrycie otwiera nowe perspektywy w badaniach nad inteligencją zwierząt, komunikacją międzygatunkową oraz ewolucją wzorców językowych.

 

Przyszłość badań nad kaszalotami i ich językiem

Kaszaloty, dzięki swoim unikalnym dźwiękom, zacierają granicę między światem ludzi a światem zwierząt.  Przed naukowcami stoi teraz wyzwanie: zrozumieć, co oznaczają poszczególne „słowa” kaszalotów i jaki mają wpływ na życie społeczne tych zwierząt. Dzięki technikom podsłuchiwania rozmów kaszalotów na głębokościach do 2000 metrów, możliwe jest coraz dokładniejsze analizowanie ich komunikacji. Być może już wkrótce poznamy pierwsze „zdania” tych morskich gigantów.

Badanie opublikowano w czasopiśmie Open Mind .