Amerykańska Narodowa Fundacja Nauki (NSF) rozpoczęła proces ograniczania Inicjatywy Obserwatoriów Oceanicznych (Ocean Observatories Initiative, OOI) – jednego z największych na świecie systemów monitoringu oceanów. Część podwodnej infrastruktury ma zostać wycofana. Decyzja ta wywołała dyskusję zarówno w środowisku naukowym, jak i w amerykańskim Kongresie.
Inicjatywa Obserwatoriów Oceanicznych
Inicjatywa Obserwatoriów Oceanicznych (OOI) to finansowany przez NSF program długoterminowych obserwacji oceanów, działający od 2016 roku. Według oficjalnej strony projektu sieć obejmuje ponad 900 instrumentów rozmieszczonych na Atlantyku i Pacyfiku.
Warto przeczytać:
System zbiera dane dotyczące temperatury wody, prądów morskich, składu chemicznego oceanów, procesów geologicznych oraz zmian zachodzących w morskich ekosystemach. Program został zaprojektowany z myślą o prowadzeniu ciągłych obserwacji przez wiele lat i udostępnianiu danych naukowcom oraz opinii publicznej.
Co zdecydowała NSF?
21 maja 2026 roku Inicjatywa Obserwatoriów Oceanicznych poinformowała, że NSF rozpoczęła proces określany jako „descoping”, czyli ograniczenie zakresu programu.
Plan zakłada usunięcie całej infrastruktury podwodnej z Morza Irmingera, Station Papa, a także z sieci Endurance Array i Pioneer Array. Jednocześnie poinformowano, że Regional Cabled Array oraz możliwości Centrum Danych OOI mają pozostać operacyjne.
Odzyskany sprzęt ma zostać zabezpieczony przez instytucję operacyjną do czasu uzyskania dalszych wytycznych ze strony NSF.
Dlaczego decyzja wywołała dyskusję?
Najczęściej czytane:
Jak podaje Associated Press, dane z OOI są wykorzystywane między innymi do badań nad zmianami klimatu, cyrkulacją oceaniczną, funkcjonowaniem morskich ekosystemów oraz ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. Sieć przez ponad dekadę dostarczała dane w czasie rzeczywistym wykorzystywane w licznych publikacjach naukowych.
Według cytowanych przez AP naukowców największe obawy budzi przerwanie długoterminowych serii pomiarowych. Właśnie tego rodzaju obserwacje pozwalają śledzić zmiany zachodzące w oceanach przez wiele lat, a ich odtworzenie po przerwaniu programu mogłoby okazać się bardzo trudne.
Kongres chce wyjaśnień
Sprawa trafiła również do amerykańskiego Kongresu. Członkowie Komisji Nauki, Przestrzeni Kosmicznej i Technologii Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych zwrócili się do NSF o przedstawienie dodatkowych informacji dotyczących procesu ograniczania programu.
Według treści opublikowanego listu Kongres nie został wcześniej poinformowany o planowanych działaniach i oczekuje wyjaśnień dotyczących podstaw decyzji oraz jej potencjalnych skutków dla amerykańskiej infrastruktury badawczej.
Jak informuje Associated Press, część polityków domaga się również wstrzymania procesu do czasu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji.
Przyszłość programu pozostaje niepewna
Na dziś nie oznacza to całkowitego końca Inicjatywy Obserwatoriów Oceanicznych. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez NSF i OOI, dane zgromadzone przez system pozostaną dostępne dla naukowców i opinii publicznej, a Regional Cabled Array oraz możliwości Centrum Danych OOI mają nadal funkcjonować.
Jednocześnie rozpoczęto proces wycofywania części infrastruktury obserwacyjnej. Ostateczny zakres możliwości programu po zakończeniu tych działań nie został dotąd szczegółowo przedstawiony przez NSF. Oznacza to, że przyszły kształt jednego z największych systemów monitoringu oceanów na świecie pozostaje otwartą kwestią.
Źródło:
Ocean Observatories Initiative , NSF, AP.
Magazyn BlueLife
Spodobał Ci się artykuł? Wesprzyj naszą dalszą pracę.
Inwestuj w wolne media, które szanują Twoją prywatność.
