Na dnie Zatoki Meksykańskiej naukowcy próbują odtworzyć siedliska koralowe uszkodzone podczas katastrofy platformy Deepwater Horizon. W 2026 roku zespół NOAA umieścił 26 koralowców na specjalnych konstrukcjach na głębokości 66 metrów, wykorzystując nową technologię ich transportu. Równolegle prowadzone są badania dna i monitoring kolonii przeniesionych wcześniej z laboratoriów. Program odbudowy otrzymał właśnie finansowanie na kolejne pięć lat.
Życie na granicy światła
Warto przeczytać:
Głęboko pod powierzchnią Zatoki Meksykańskiej rozciągają się siedliska, które niewiele przypominają tropikalne rafy znane z fotografii. Tworzą je rozgałęzione koralowce, gąbki i liczne bezkręgowce, zapewniające schronienie innym organizmom morskim.
Część tych ekosystemów występuje w strefie mezofotycznej, gdzie dociera już niewiele światła słonecznego. Inne rozwijają się znacznie głębiej, w całkowitej ciemności. Łączy je powolne tempo przemian biologicznych i szczególna wrażliwość na uszkodzenia.
W 2010 roku katastrofa platformy Deepwater Horizon doprowadziła do rozległego wycieku ropy. Jego skutki objęły również siedliska denne, w tym zbiorowiska koralowców.
Dzisiaj NOAA i współpracujące instytucje próbują przywrócić część utraconych struktur biologicznych. To zadanie znacznie trudniejsze niż samo posadzenie koralowca na dnie.
Wiosną 2026 roku statek badawczy NOAA Nancy Foster uczestniczył w kolejnej ekspedycji poświęconej odbudowie siedlisk mezofotycznych.
Naukowcy skupili się na koralowcach Swiftia exserta, Muricea pendula i Thesea nivea. Fragmenty kolonii, przygotowane wcześniej do nasadzeń, umieszczano na specjalnych betonowych konstrukcjach w kształcie kopuł.
Podczas operacji udało się posadzić 26 koralowców na głębokości 66 metrów. Dodatkowo nurkowie przenieśli 16 fragmentów koralowców, tworząc podstawy kolejnych kolonii.
Kopuły zaprojektowano tak, aby zapewniały stabilne podłoże i umożliwiały osadzanie fragmentów koralowców. Ich powierzchnie mogą również służyć jako siedliska innych niewielkich organizmów.
To jeden z pierwszych etapów sprawdzania, czy odpowiednio przygotowane konstrukcje mogą wspierać odbudowę uszkodzonych zbiorowisk koralowych.
Nowa technologia transportu koralowców
Jednym z największych problemów podczas restauracji głębokich siedlisk jest bezpieczne dostarczenie delikatnych organizmów na dno.
Zobacz także:
Wcześniej wykorzystywano między innymi ciężkie platformy transportowe, opuszczane ze statków. Następnie pojazdy ROV przenosiły koralowce na wybrane stanowiska.
Podczas ekspedycji w 2026 roku po raz pierwszy zastosowano nowe urządzenie nazwane „coral torpedo”. Opracował je Chris Gardner, biolog z NOAA Southeast Fisheries Science Center.
Urządzenie ma opływowy kształt i pozwala transportować koralowce z powierzchni do nurków pracujących na dnie. Jego konstrukcja ogranicza problemy związane z przemieszczaniem delikatnych fragmentów w słupie wody i ułatwia ich dostarczenie w pobliże miejsca nasadzeń.
Według NOAA prototyp sprawdził się podczas pierwszego zastosowania. Nurkowie mogli pobierać przygotowane fragmenty i umieszczać je bezpośrednio na wyznaczonych konstrukcjach.
Nurkowanie techniczne w służbie biologii
Prace na głębokościach przekraczających 60 metrów wymagały zaangażowania specjalistycznych zespołów nurków technicznych.
Podczas ekspedycji wykonano nurkowania dekompresyjne sięgające 72,5 metra. Wykorzystywano między innymi aparaty oddechowe o obiegu zamkniętym, pozwalające prowadzić badania na wymagających stanowiskach.
Obecność nurków umożliwiła precyzyjne rozmieszczanie koralowców oraz wykonywanie pomiarów i pobieranie próbek bezpośrednio w środowisku naturalnym.
W trakcie ekspedycji zebrano 48 rdzeni osadów przeznaczonych do analiz biologicznych i chemicznych. Pobrano również 51 żywych próbek biologicznych do dalszych badań genetyki i rozmnażania koralowców.
W przypadku 11 kolonii zastosowano metody niewymagające pobierania fragmentów organizmów. Uzyskane dane mają pomóc w określaniu wieku koralowców i tempa ich wzrostu.
Badacze zebrali także próbki wody, materiały do analiz środowiskowego DNA oraz dane akustyczne. Ponad 14 mil kwadratowych morskich dna objęto mapowaniem za pomocą sonaru wielowiązkowego.
Tak szeroki zakres badań pokazuje, że odbudowa siedlisk koralowych wymaga równoczesnego poznawania biologii organizmów i warunków środowiska, w którym mają przetrwać.
Koralowce wracają z laboratoriów do oceanu
Najczęściej czytane:
Równolegle rozwijane są metody hodowli i rozmnażania koralowców poza ich naturalnym środowiskiem.
W sierpniu 2026 roku, podczas ekspedycji na statku RV Pelican, naukowcy przetransportowali 56 koralowców do rejonu Flower Garden Banks National Marine Sanctuary.
Kolonie przez okres sięgający czterech lat utrzymywano w specjalistycznych laboratoriach w Charleston i Galveston. Badano ich wzrost, odżywianie oraz rozmnażanie.
Po sprawdzeniu stanu zdrowia koralowce przetransportowano na dno, wykorzystując specjalną platformę i zdalnie sterowany pojazd podwodny.
Stanowiska wybrano w pobliżu miejsc, z których wcześniej pobrano materiał biologiczny.
Operacja była kolejnym etapem badań nad możliwością przywracania koralowców do środowiska naturalnego po długotrwałej hodowli laboratoryjnej.
Pierwsze wyniki dają nadzieję
Podczas prac terenowych w 2026 roku badacze skontrolowali również kolonie przeniesione na dno rok wcześniej.
Na jednym z monitorowanych stanowisk, na północ od Geyer Bank, wszystkie koralowce posadzone w 2025 roku przetrwały pierwszy rok obserwacji. Stwierdzono również ich wzrost.
To obiecujący rezultat, ale jeszcze nie dowód trwałej regeneracji siedliska.
W przypadku organizmów rozwijających się przez dziesięciolecia, a niekiedy znacznie dłużej, o skuteczności odbudowy zdecydują dopiero wieloletnie obserwacje.
Naukowcy muszą ustalić, czy nowe kolonie będą nadal rosły, rozmnażały się i tworzyły struktury wykorzystywane przez inne gatunki.
Gdzie odbudowa ma największe szanse?
Istotnym elementem programu NOAA jest mapowanie dna oraz tworzenie modeli przewidujących występowanie odpowiednich siedlisk.
Badacze analizują głębokość, nachylenie i ukształtowanie dna, właściwości podłoża oraz rozmieszczenie naturalnych kolonii.
Wykorzystują przy tym sonary wielowiązkowe, autonomiczne pojazdy podwodne i roboty ROV.
Na podstawie tych informacji powstają modele pozwalające wskazywać obszary, na których koralowce mogą znaleźć odpowiednie warunki do rozwoju.
To szczególnie ważne przy planowaniu kolejnych nasadzeń. Nawet zdrowa kolonia przeniesiona w niewłaściwe miejsce może nie przetrwać.
Kolejne pięć lat na odbudowę siedlisk
22 października 2026 roku ogłoszono decyzję o przedłużeniu czterech projektów realizowanych w ramach programu Mesophotic and Deep Benthic Communities, znanego jako MDBC.
Zatwierdzone zwiększenie finansowania wynosi łącznie 56 milionów dolarów. Środki mają umożliwić kontynuowanie prac przez kolejne pięć lat.
Program obejmuje aktywną ochronę siedlisk, mapowanie i modelowanie dna, rozwijanie technik rozmnażania koralowców oraz ocenę skuteczności prowadzonych działań.
Kontynuowane będą również prace nad ograniczaniem zagrożeń, w tym usuwaniem odpadów morskich i ochroną szczególnie wrażliwych stanowisk.
Za realizację przedsięwzięcia odpowiadają NOAA i współpracujące instytucje, działające w ramach programu odtwarzania zasobów przyrodniczych uszkodzonych podczas katastrofy Deepwater Horizon.
Czy głębokie rafy można naprawdę odbudować?
Przeniesienie koralowców z laboratoriów do oceanu, pierwsze udane nasadzenia i rozwój specjalistycznych technologii pokazują, że aktywna restauracja głębokich siedlisk morskich staje się coraz bardziej realna.
Jednak pojedyncza kolonia, która przetrwała rok, nie oznacza jeszcze odtworzenia rafy.
Pełna odbudowa wymaga przywrócenia złożonych zależności między koralowcami, innymi organizmami i środowiskiem morskim.
Dlatego najważniejszym wynikiem programu NOAA może okazać się nie sama liczba posadzonych koralowców, lecz wiedza pozwalająca ocenić, gdzie i w jaki sposób takie działania mają szansę przynieść trwałe rezultaty.
Na głębokości kilkudziesięciu metrów naukowcy rozpoczęli proces, którego rzeczywiste efekty będzie można ocenić dopiero po wielu latach.
NOAA Fisheries / NOAA Ocean Service
