Morze Czarne skrywa prawdziwe skarby archeologiczne. Dla badaczy stanowi jedno z najlepszych miejsc przechowywania artefaktów na świecie.
Międzynarodowy zespół zajmujący się archeologią morską Morza Czarnego (MAP) od 2015 roku etapami przeprowadza archeologiczne i geofizyczne badania dna morskiego. Do roku 2017 odkryto 40 wraków statków z okresów m.in. imperium rzymskiego, bizantyjskiego i osmańskiego.
Większość z nich jest właściwie prawie nietknięta, niczym zatrzymana w czasie 1300 lat temu. Tegoroczne badana zaowocowały kolejnymi odkryciami, dwudziestoma następnymi wrakami.
Warto przeczytać:
Najciekawszym z nich okazał się idealnie zachowany, z powodu warunków panujących w „martwej strefie” Morza Czarnego, prawie kompletnie nietknięty wrak greckiego statku handlowego sprzed 2400 lat. Wraz z masztem, ławkami wioślarskimi, rumplem i sterem nadal znajdującymi się na miejscu.
Wrak spoczywający na głębokości 1800 metrów przypomina konstrukcją statek namalowany na starożytnej greckiej wazie znanej jako „Odyseusz i syreny”, znajdującej się obecnie w Muzeum Brytyjskim. Przedstawiona na niej scena opisana w „Odysei” Homera, pokazuje statek i przywiązanego do jego masztu Odyseusza króla Itaki, wsłuchującego się w śpiew syren, podczas słynnej podróży morskiej do domu, po wojnie z Troją.
Wiele statków nosi cechy, znane jedynie z piśmiennych przekazów czy obrazów, ale do tej pory nigdy nie znaleziono tak widocznych podobieństw.
Badania datowania wieku statku, potwierdzają pochodzenie z okresu 400 wieku p.n.e, czyniąc go najstarszym nietkniętym wrakiem znanym ludzkości. Najstarszy jak dotąd odkryty wrak ma ponad 3000 lat, niestety zachowały się tylko jego fragmenty.
Zobacz także: ARCHEOLOGIA PODWODNA
- Estonia obejmuje ochroną 15 historycznych wraków na dnie Bałtyku
- Pierścień z wizerunkiem latarni Faros odkryty w podwodnej Aleksandrii
- Wrak sprzed 4700 lat u wybrzeży Turcji. Czy Kekova zmieni historię żeglugi?
- Bizantyjski złoty skarb na dnie Adriatyku. Wrak u wybrzeży Mljetu odsłania historię sprzed 1300 lat
- 600 amfor na dnie Morza Egejskiego. Wrak sprzed 2400 lat u wybrzeży Andros
- Wrak z XVI wieku odkryty podczas ćwiczeń. Bałtyk znów odsłania swoje tajemnice
- Zatopiony rzymski port skrywa się pod wodą
- AI zaczyna rozpoznawać wraki po ich geometrii
- Niemiecki LS 6 odnaleziony po ponad 80 latach
- Sąd zablokował sprzedaż artefaktów z Titanica. Chodzi o 361 przedmiotów
Statek wykorzystywany był prawdopodobnie do transportu towarów handlowych. Na pokładzie znajdowało się od 15 do 25 mężczyzn, natomiast przyczyną zatonięcia mógł być sztorm.
Zdaniem odkrywców wrak powinien pozostać na dnie, ze względu na niemożność wydobycia go w całości, jak i na koszty.
Najczęściej czytane:
MAP podczas kilku lat badań odnalazł w sumie 67 wraków.
Cmentarzysko, które zostało przez nich odkryte, to w większości wraki w prawie idealnym stanie. Rzeźby w drewnie na niektórych z nich nadal pozostają nietknięte przez czas. Informacje dotyczące szczegółów i ich lokalizacja ze względu na bezpieczeństwo oczywiście utrzymywane są w tajemnicy.
Zobacz także:
Warunki panujące w wodach Morza Czarnego poniżej 150 metrów praktycznie całkowicie eliminują formy życia. Dzięki czemu znalezione wraki, jak i ładunki uległy konserwacji. Na wielu z nich znajdują się nietknięte konstrukcje, czy wyposażenie, dziś znane tylko z przekazów piśmiennych i ilustracji.
Kierownik projektu, profesor Jon Adams z Uniwersytetu Southampton, powiedział: „Ten zbiór składa się z jednego z najwspanialszych podwodnych muzeów statków i marynarzy na świecie”.
Podczas wypraw naukowych MAP na morskim statku „Stril Explorer„ wykorzystuje się najbardziej zaawansowane podwodne systemy badawcze na świecie, w tym m.in. dwa zdalnie sterowane pojazdy typu ROV, do badania dna morskiego. Jeden zoptymalizowany do fotografii 3D w wysokiej rozdzielczości, i drugi, Surveyor Interceptor.
Interceptor posiada cały pakiet instrumentów geofizycznych, a także światła, kamery o wysokiej rozdzielczości i skaner laserowy.
Odkryte przez zespół wraki datują się głównie na okres imperium rzymskiego, bizantyjskiego i osmańskiego. Po roku 1453, kiedy Turcy Osmańscy zajęli Konstantynopol — i zmienili nazwę na Stambuł — Morze Czarne było właściwe niedostępne dla handlu zagranicznego.
Prawie 400 lat później, w 1856 roku, traktat paryski ponownie otworzył morze na handel wszystkich narodów.
Zespół MAP ds. Morza Czarnego składa się z naukowców z Centrum Archeologii Morskiej Uniwersytetu w Southampton (CMA), którzy nawiązali formalne partnerstwo z bułgarskim Narodowym Instytutem Archeologii z Muzeum i Bułgarskim Centrum Archeologii Podwodnej (CUA). Współpracują z Uniwersytetem Södertörn ze Szwecji, Uniwersytetem Connecticut, USA; Greckim Centrum Badań Morskich, oraz MMT.
Źródło: Southampton, MAP
[the_ad_group id=”2493″]
Zobacz także: NEWS
NOAA odbudowuje głębokie rafy koralowe. Nowe życie na dnie Zatoki Meksykańskiej
NOAA rozwija odbudowę głębokich raf koralowych w Zatoce Meksykańskiej. Poznaj wyniki ekspedycji 2026, nowe technologie i plany restauracji siedlisk.
Nausithoe. Tajemnicza meduza ze złotymi punktami odkryta na Hawajach
Naukowcy MBARI i Monterey Bay Aquarium badają nieopisaną meduzę Nausithoe odkrytą podczas nocnych nurkowań blackwater u wybrzeży Hawajów.
NOAA zmapowała niemal 290 tys. km² dna oceanu wokół Marianów Północnych i Guam
Niemal 290 tysięcy kilometrów kwadratowych dna oceanicznego wokół Marianów Północnych i Guam objęto nowymi pomiarami batymetrycznymi. Dzięki współpracy NOAA z instytucjami naukowymi i partnerami technologicznymi szczegółowe dane obejmują już ponad 95% amerykańskiej wyłącznej strefy ekonomicznej w tym regionie. Do badań wykorzystano bezzałogowe jednostki powierzchniowe, sonary wielowiązkowe oraz autonomiczne roboty podwodne.
SS Samuel J. Tilden. Wrak statku Liberty w nowej dokumentacji 3D
U wybrzeży włoskiego Bari spoczywa wrak amerykańskiego statku transportowego SS Samuel J. Tilden, którego historia wiąże się z wydarzeniami II wojny światowej na Adriatyku. W październiku 2026 roku badacze ponownie zeszli na stanowisko, aby uzupełnić dokumentację fotogrametryczną i zarejestrować obraz sferyczny 360°. Nowe materiały mają pomóc w dokładniejszym odwzorowaniu wraku i jego cyfrowym udostępnieniu.
Podwodny robot porusza się w trzech wymiarach
Cztery elastyczne ramiona i zaledwie dwa pneumatyczne elementy wykonawcze wystarczają, aby nowy robot podwodny wznosił się, opadał, zawisał w wodzie, płynął w różnych kierunkach i obracał wokół własnej osi. Konstrukcja inspirowana liliowcami wykorzystuje właściwości mechaniczne materiałów, ograniczając liczbę elementów potrzebnych do sterowania ruchem.
Ocean pochłania ogromne ilości CO₂. Ocieplenie zaczyna ograniczać tę zdolność
Ocean pochłania znaczną część dwutlenku węgla emitowanego przez człowieka, ale ocieplenie ogranicza jego możliwości. Nowy raport pokazuje skalę zmian i potrzebę dokładniejszych obserwacji.
Robot podwodny bez śruby napędowej. Piezoelektryczny napęd wytrzymuje ogromne ciśnienie
Robot podwodny z piezoelektrycznym napędem w kształcie litery V osiągnął w testach niemal 8 cm/s. Badacze sprawdzili też wpływ ogromnego ciśnienia na napęd.
Pięćdziesiąt lat DEMA Show. Branża nurkowa spotyka się w Nowym Orleanie
Ponad 500 wystawców, przedstawiciele branży z kilkudziesięciu krajów i jubileusz półwiecza działalności. W Nowym Orleanie trwa DEMA Show 2026, wydarzenie, które od pięćdziesięciu lat łączy producentów sprzętu, organizacje szkoleniowe i przedsiębiorców związanych z nurkowaniem.
SANTI świętuje 20-lecie. Nurkowie opowiadają swoje historie
SANTI obchodzi 20-lecie produkcji suchych skafandrów. Jubileuszowy E.Lite i historie nurków.
Trzy autonomiczne roboty zbadają dno Pacyfiku. NOAA testuje nowe technologie
NOAA rozpoczęła testy trzech autonomicznych pojazdów podwodnych w rejonie Hawajów. HUGIN 6000 wykorzystuje sonar z syntetyczną aperturą (SAS), który umożliwia uzyskanie szczegółowych obrazów dna.
