Odkryto najstarszy nietknięty starożytny wrak „Odyseusza” sprzed 2400 lat

Morze Czarne skrywa prawdziwe skarby archeologiczne. Dla badaczy stanowi jedno z najlepszych miejsc przechowywania artefaktów na świecie.

Międzynarodowy zespół zajmujący się archeologią morską Morza Czarnego (MAP) od 2015 roku etapami przeprowadza archeologiczne i geofizyczne badania dna morskiego. Do roku 2017 odkryto 40 wraków statków z okresów m.in. imperium rzymskiego, bizantyjskiego i osmańskiego.

Większość z nich jest właściwie prawie nietknięta, niczym zatrzymana w czasie 1300 lat temu. Tegoroczne badana zaowocowały kolejnymi odkryciami, dwudziestoma następnymi wrakami.

Najciekawszym z nich okazał się idealnie zachowany, z powodu warunków panujących w „martwej strefie” Morza Czarnego, prawie kompletnie nietknięty wrak greckiego statku handlowego sprzed 2400 lat. Wraz z masztem, ławkami wioślarskimi, rumplem i sterem nadal znajdującymi się na miejscu.

Wrak spoczywający na głębokości 1800 metrów przypomina konstrukcją statek namalowany na starożytnej greckiej wazie znanej jako „Odyseusz i syreny”,  znajdującej się obecnie w Muzeum Brytyjskim. Przedstawiona na niej scena opisana w „Odysei” Homera, pokazuje statek i przywiązanego do jego masztu Odyseusza króla Itaki, wsłuchującego się w śpiew syren,  podczas słynnej podróży morskiej do domu, po wojnie z Troją.

Wiele statków nosi cechy, znane jedynie z piśmiennych przekazów czy obrazów, ale do tej pory nigdy nie znaleziono tak widocznych podobieństw.

Badania datowania wieku statku, potwierdzają pochodzenie z okresu 400 wieku p.n.e, czyniąc go najstarszym nietkniętym wrakiem znanym ludzkości. Najstarszy jak dotąd odkryty wrak ma ponad 3000 lat, niestety zachowały się tylko jego fragmenty.

Zobacz także: ARCHEOLOGIA PODWODNA 

• Marmury Partenonu pod wodą? Nowe odkrycie przy wraku „Mentora”
• Wrak z XVI wieku odkryty podczas ćwiczeń. Bałtyk znów odsłania swoje tajemnice
• Wrak rzymskiego statku sprzed 2200 lat zdradza kierunki swoich podróży
• Rzymski ładunek odkryty na dnie szwajcarskiego jeziora
• Złoto z wraku pirackiego statku. Co naprawdę zawiera ten skarb?
• Zatopiona osada Majów w jeziorze Atitlán
• Coraz więcej wraków pod ochroną. Nowe przepisy w UK
• Podwodne ślady łowców wielorybów
• Wrak z wojny 1812 roku odsłonięty na „Cmentarzysku Atlantyku”
• Polscy archeolodzy podwodni badają wraki w Ptolemais

Statek wykorzystywany był prawdopodobnie do transportu towarów handlowych. Na pokładzie znajdowało się od 15 do 25 mężczyzn, natomiast przyczyną zatonięcia mógł być sztorm.

Zdaniem odkrywców wrak powinien pozostać na dnie, ze względu na niemożność wydobycia go w całości, jak i na koszty.

MAP podczas kilku lat badań odnalazł w sumie 67 wraków.
Cmentarzysko, które zostało przez nich odkryte, to w większości wraki w prawie idealnym stanie. Rzeźby w drewnie na niektórych z nich nadal pozostają nietknięte przez czas. Informacje dotyczące szczegółów i ich lokalizacja ze względu na bezpieczeństwo oczywiście utrzymywane są w tajemnicy.

Warunki panujące w wodach Morza Czarnego poniżej 150 metrów praktycznie całkowicie eliminują formy życia. Dzięki czemu znalezione wraki, jak i ładunki uległy konserwacji. Na wielu z nich znajdują się nietknięte konstrukcje, czy wyposażenie, dziś znane tylko z przekazów piśmiennych i ilustracji.

Kierownik projektu, profesor Jon Adams z Uniwersytetu Southampton, powiedział: „Ten zbiór składa się z jednego z najwspanialszych podwodnych muzeów statków i marynarzy na świecie”.

 

Podczas wypraw naukowych MAP na morskim statku „Stril Explorer„ wykorzystuje się najbardziej zaawansowane podwodne systemy badawcze na świecie, w tym m.in. dwa zdalnie sterowane pojazdy typu ROV, do badania dna morskiego. Jeden zoptymalizowany do fotografii 3D w wysokiej rozdzielczości, i drugi, Surveyor Interceptor.

Interceptor posiada cały pakiet instrumentów geofizycznych, a także światła, kamery o wysokiej rozdzielczości i skaner laserowy.

Odkryte przez zespół wraki datują się głównie na okres imperium rzymskiego, bizantyjskiego i osmańskiego. Po roku 1453, kiedy Turcy Osmańscy zajęli Konstantynopol — i zmienili nazwę na Stambuł — Morze Czarne było właściwe niedostępne dla handlu zagranicznego.

Prawie 400 lat później, w 1856 roku, traktat paryski ponownie otworzył morze na handel wszystkich narodów.

Zespół MAP ds. Morza Czarnego składa się z naukowców z Centrum Archeologii Morskiej Uniwersytetu w Southampton (CMA), którzy nawiązali formalne partnerstwo z bułgarskim Narodowym Instytutem Archeologii z Muzeum i Bułgarskim Centrum Archeologii Podwodnej (CUA). Współpracują z Uniwersytetem Södertörn ze Szwecji, Uniwersytetem Connecticut, USA; Greckim Centrum Badań Morskich, oraz MMT.

Źródło: Southampton, MAP

Zobacz także: NEWS

Podwodna maszyna z osiągami. Super Sub U-Boat Worx wchodzi do gry

Opublikowano:

Jeszcze niedawno szybki, prywatny pojazd podwodny zdolny do dynamicznego poruszania się pod wodą wydawał się ambitną koncepcją. Dziś Super Sub od U-Boat Worx ma za sobą pełne testy, uzyskał certyfikację DNV i jest gotowy do działania. W praktyce oznacza to, że na rynku pojawia się jednostka, która łączy mobilność z konkretnymi parametrami pracy pod wodą. […]

0 komentarzy

Zmiany w oceanie wpływają na wieloryby

Opublikowano: 10:10

W południowym oceanie coś się zmienia, choć nie było to od razu widoczne. Dopiero zestawienie wieloletnich obserwacji pokazało wyraźny trend — wieloryby rodzą rzadziej niż kiedyś. Dotyczy to wielorybów biskajskich południowych obserwowanych u wybrzeży Australii, gdzie od początku lat 90. prowadzony jest jeden z najdłuższych ciągów obserwacji tego gatunku.   Przez lata wydawało się, że […]

0 komentarzy

Życie na 10 kilometrach — co pokazują rowy oceaniczne Japonii

Opublikowano: 10:05

W rowach oceanicznych Japonii, na głębokościach sięgających niemal 10 kilometrów, zarejestrowano ponad 100 form życia — w tym najgłębiej obserwowaną rybę i organizm bez przypisania do znanej grupy. Obserwacje z trzech struktur Obserwacje pochodzą z badania: Rowu Japońskiego, Rowu Ryukyu i Rowu Izu-Ogasawara — obszarów związanych ze strefami subdukcji, gdzie płyty tektoniczne schodzą pod siebie […]

Karpathos — wraki, kotwice i ślady dawnych portów

Opublikowano: 10:00

U północnych wybrzeży Karpathos archeolodzy morscy zidentyfikowali rozległy zespół stanowisk podwodnych obejmujących wraki statków, kotwice bizantyjskie oraz pozostałości infrastruktury portowej. W jednym obszarze potwierdzono obecność czterech starożytnych wraków i jednego młodszego, a także licznych artefaktów związanych z handlem i transportem, w tym amfor. Zebrany materiał pozwala analizować funkcjonowanie tego fragmentu Morza Egejskiego jako ważnego szlaku […]

0 komentarzy

Aquaplane wprowadza nowe skutery wodne

Opublikowano:

 Aquaplane, firma znana z rozwiązań rozwijanych w segmencie premium oraz obecności na rynku globalnym, wprowadza na rynek dwa nowe modele skuterów wodnych i podwodnych – Mantis oraz Barracuda. Urządzenia zaprojektowano z myślą o połączeniu wysokiej wydajności z bardziej dostępnym poziomem cenowym, co wpisuje się w dotychczasowy podział rynku tego typu sprzętu. Dotąd skutery wodne i […]

0 komentarzy

Marmury Partenonu pod wodą? Nowe odkrycie przy wraku „Mentora”

Opublikowano: 09:45

 Spór o Marmury Elgina od lat pozostaje jednym z najgłośniejszych tematów związanych z dziedzictwem kulturowym. W jego tle znajduje się wrak statku „Mentor”, który do dziś stanowi źródło danych archeologicznych związanych z transportem zabytków z początku XIX wieku.   Współczesne badania prowadzone przez grecki Eforat Zabytków Podwodnych koncentrują się na analizie tego miejsca. Latem 2025 […]

0 komentarzy

Dlaczego kraby chodzą bokiem?

Opublikowano: 13:29

Ten charakterystyczny ruch nie pojawił się „po prostu” — badania sugerują, że mógł powstać około 200 milionów lat temu u wspólnego przodka wielu współczesnych krabów. Jedna zmiana w sposobie poruszania wystarczyła, by rozprzestrzenić się na tysiące gatunków. Co ciekawe, mimo tej skuteczności, w świecie zwierząt nadal pozostaje to czymś nietypowym. Jedno zachowanie, które zostało Na […]

0 komentarzy

Wrak z XVI wieku odkryty podczas ćwiczeń. Bałtyk znów odsłania swoje tajemnice

Opublikowano: 14:07

Na dnie cieśniny Kalmarsund, między południowo-wschodnim wybrzeżem Szwecji a wyspą Oland, przez stulecia spoczywał nieznany wrak. Nie zdradzał swojej obecności, dopóki nie natrafiono na niego przypadkiem podczas ćwiczeń wojskowych. Odkrycie i datowanie Wrak został odnaleziony przez jednostkę HMS Belos w trakcie działań prowadzonych w cieśninie Kalmarsund. Nie był celem poszukiwań — pojawił się podczas rutynowych […]

0 komentarzy

Wrak rzymskiego statku sprzed 2200 lat zdradza kierunki swoich podróży

Opublikowano: 19:21

Rzymski statek handlowy z czasów Republiki, który zatonął około 2200 lat temu, wraca dziś do historii dzięki nietypowym śladom zachowanym na jego kadłubie. Wrak znany jako Ilovik-Paržine 1, odkryty u wybrzeży Chorwacji, ujawnił miejsca swoich napraw nie przez konstrukcję czy ładunek, ale przez warstwy smoły i wosku.   To właśnie analiza tych materiałów pozwoliła odtworzyć, […]

0 komentarzy

Niesamowite spotkanie z „latającą” strzykwą

Opublikowano:

Głębokie partie oceanu rzadko odsłaniają swoje oblicze. To przestrzeń pozbawiona światła, gdzie życie toczy się w zwolnionym tempie, a każdy ruch ma znaczenie. Właśnie tam pojawiają się organizmy, które bardziej przypominają zjawisko niż klasyczne zwierzę.   Jednym z nich jest Enypniastes — strzykwa, która nie wpisuje się w schemat dna morskiego. Zamiast pełzać, unosi się […]

0 komentarzy