Najnowsze informacje - nurkowanie, podróże, fotografia podwodna i sporty wodne

Robot Eureka zebrał konkrecje z głębokości ponad 4000 metrów. Jak działa autonomiczny system podwodny?

Autonomiczny robot podwodny Eureka II firmy Impossible Metals podczas przygotowań do testów. W dolnej części konstrukcji widoczne są pędniki, elementy układu roboczego i wyposażenie techniczne. Fot. materiały Impossible Metals.
310

Autonomiczny system Eureka firmy Impossible Metals zebrał około 450 gramów konkrecji polimetalicznych z dna Oceanu Spokojnego, na głębokości ponad 4000 metrów. Podczas testu robot wykorzystywał kamery, system rozpoznawania obrazu i mechaniczne chwytaki do selektywnego pobierania minerałów. Konstrukcja opiera się na połączeniu elektrycznych pędników z regulacją wyporności, dzięki czemu urządzenie może pracować nad dnem bez przemieszczania się bezpośrednio po osadach.

Autonomiczny robot na dnie Pacyfiku

Test przeprowadzono w strefie Clarion–Clipperton, rozległym obszarze północno-wschodniego Pacyfiku, znanym z występowania konkrecji polimetalicznych.

Podczas nurkowania badawczego robot zebrał około 450 gramów konkrecji, a następnie wynurzył się z pobranymi próbkami. Materiał przeznaczono do badań mikroorganizmów związanych z konkrecjami.

Najważniejszym elementem próby było sprawdzenie możliwości autonomicznego wybierania i podnoszenia pojedynczych konkrecji w rzeczywistych warunkach głębinowych.

Zamiast dużego kolektora przemieszczającego się po dnie Eureka wykorzystuje system kamer, rozpoznawania obrazu i robotycznych chwytaków. Urządzenie identyfikuje wybrane konkrecje, a następnie podnosi je z podłoża. System wizyjny ma również umożliwiać pomijanie obiektów, na których rozpoznano widoczne organizmy morskie.

 autonomiczny robot zbiera minerały z dna oceanu
Autonomiczny robot podwodny Eureka II firmy Impossible Metals podczas przygotowań do testów. W dolnej części konstrukcji widoczne są pędniki, elementy układu roboczego i wyposażenie techniczne. Fot. materiały Impossible Metals.

 

Jak Eureka porusza się pod wodą?

Rozwiązania techniczne zastosowane w modelu Eureka II obejmują osiem elektrycznych pędników oraz układ regulacji wyporności.

Pędniki, dostarczone przez Copenhagen Subsea, mają wirniki napędzane na obwodzie. Cztery odpowiadają za szybkie korekty ruchu pionowego, natomiast pozostałe umożliwiają przemieszczanie się w poziomie i obracanie robota.

System regulacji wyporności działa na innej zasadzie. Pompy wtłaczają wodę do specjalnych zbiorników lub ją z nich usuwają, zmieniając masę urządzenia przy zachowaniu jego objętości. W ten sposób robot może kontrolować zanurzanie i wynurzanie, a także kompensować ciężar zbieranych konkrecji.

 autonomiczny robot zbiera minerały z dna oceanu
Robot Eureka II na pokładzie jednostki wykorzystywanej podczas testów technologii podwodnej. Urządzenie wyposażono w elektryczne pędniki, system regulacji wyporności oraz mechanizm selektywnego zbierania konkrecji polimetalicznych. Fot. materiały Impossible Metals.

Połączenie obu układów pozwala ograniczyć konieczność ciągłego wykorzystywania pędników do utrzymywania robota na określonej głębokości. Pędniki służą przede wszystkim do manewrowania i precyzyjnego korygowania położenia.

Podczas wcześniejszej demonstracji Eureki II urządzenie utrzymywało się około metra nad dnem, z odchyleniami rzędu pięciu centymetrów, poruszając się z prędkością 5–10 centymetrów na sekundę.

W orientacji pod wodą pomagają mu systemy nawigacyjne, czujniki prędkości i odległości od dna oraz sonar. Dzięki nim komputer pokładowy może sterować ruchem urządzenia i pracą chwytaków.

 autonomiczny robot zbiera minerały z dna oceanu
Wizualizacja autonomicznego systemu Eureka firmy Impossible Metals podczas zbierania konkrecji polimetalicznych z dna oceanicznego. Robot ma unosić się nad podłożem i pobierać wybrane konkrecje za pomocą chwytaków. Grafika: Impossible Metals.

Konkrecje polimetaliczne — metale tworzone przez miliony lat

 

Konkrecje polimetaliczne przypominają niewielkie, nieregularne kamienie leżące na powierzchni dna oceanicznego. Powstają niezwykle powoli, gdy związki mineralne odkładają się kolejnymi warstwami wokół drobnego fragmentu skały, muszli lub innego materiału.

Ich wzrost trwa miliony lat.

Konkrecje składają się przede wszystkim ze związków manganu i żelaza. Zawierają również nikiel, kobalt i miedź — metale wykorzystywane między innymi w elektronice, energetyce, produkcji akumulatorów oraz innych gałęziach przemysłu.

Strefa Clarion–Clipperton należy do największych znanych obszarów występowania takich formacji. Z tego powodu od lat stanowi przedmiot zainteresowania naukowców oraz przedsiębiorstw rozwijających technologie pozyskiwania surowców z głębin.

 autonomiczny robot zbiera minerały z dna oceanu
Autonomiczny robot Eureka II podczas opuszczania do wody. Widoczna górna część obudowy urządzenia oraz zawiesie wykorzystywane podczas operacji wodowania. Fot. materiały Impossible Metals.

Konkrecje są również siedliskiem życia

 

Na równinach abisalnych, gdzie dno pokrywają głównie miękkie osady, konkrecje tworzą twarde podłoże wykorzystywane przez organizmy morskie.

Do ich powierzchni mogą przytwierdzać się między innymi gąbki i koralowce. W szczelinach konkrecji żyją także drobne bezkręgowce.

Badania opublikowane w listopadzie 2026 roku w czasopiśmie „Scientific Reports” wykazały, że szczeliny konkrecji są siedliskiem zespołów organizmów, wśród których występują między innymi nicienie i widłonogi. Ich skład różni się od zespołów zamieszkujących pobliskie osady.

Oznacza to, że konkrecje pełnią jednocześnie funkcję zasobu mineralnego i elementu środowiska biologicznego. Ich usuwanie wiąże się z utratą części siedlisk, których naturalne odtworzenie wymagałoby niezwykle długiego czasu.

Kolejny etap rozwoju Eureki

Impossible Metals zapowiada rozwój większego modelu Eureka III. W 2027 roku urządzenie ma zostać poddane kolejnym próbom, obejmującym również ocenę oddziaływania technologii na środowisko głębinowe.

Firma rozwija także koncepcję wykorzystania wielu autonomicznych robotów pracujących równolegle, zamiast pojedynczego dużego systemu wydobywczego.

Próbki zebrane podczas wrześniowego nurkowania są częścią programu badawczego prowadzonego we współpracy z Viridian Biometals, dotyczącego mikroorganizmów związanych z konkrecjami i możliwości biologicznego odzyskiwania zawartych w nich metali.

Test na Pacyfiku stanowi kolejny etap rozwoju autonomicznej robotyki podwodnej. Pokazuje możliwości selektywnego zbierania minerałów na głębokości przekraczającej cztery kilometry, a zarazem wskazuje zagadnienia, które będą wymagały dalszych badań wraz z rozwojem technologii. 

 

źródła: 

1. Impossible Metals — Autonomous Robot Selectively Harvests Deep-Sea Nodules 2.5 Miles Down

2. Uncrewed Systems — Impossible Metals’ Eureka Underwater Miner

3. Impossible Metals — Eureka Technology

4. Scientific Reports — Polymetallic Nodules Provide a Distinct Habitat for Abyssal Meiofauna